SAÜ İSEFAM’da “Sektörel Zekât Uygulamaları ve Dijital Entegrasyon Çalıştayı” Düzenlendi
Sakarya Üniversitesi İslam Ekonomisi ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi (İSEFAM) tarafından düzenlenen İSEFAM Çalıştayları’nın 19’uncusu, Sektörel Zekât Uygulamaları ve Dijital Entegrasyon Çalıştayı başlığıyla gerçekleştirildi. 8 Temmuz 2026 Çarşamba günü saat 10.00’da İSEFAM Seminer Salonu’nda düzenlenen etkinlik, “Zekât Hesaplamalarıyla İlgili Yaşanan Sektörel Bazlı Sorunların Tespiti ve Finansal Tablolara Dayalı Web Tabanlı Bir Zekât Hesaplama Uygulaması Geliştirilmesi” başlıklı 1001 projesinin bir çıktısı olarak hayata geçirildi. Çalıştayda, proje kapsamında incelenen güncel zekât meseleleri ve iş dünyasına yönelik geliştirilen dijital hesaplama sistemleri ele alındı.
Çalıştayda ilk olarak, proje ekibi tarafından Kocaeli, Konya, İstanbul, Sakarya, Ankara, Manisa, Bursa ve Afyon olmak üzere 8 farklı sanayi şehrinde iş insanlarıyla gerçekleştirilen saha araştırmalarının bulguları paylaşıldı. İş dünyasının zekât hesaplarken karşılaştığı muhasebesel ve sektörel problemlerin tespit edildiği saha çalışmalarının ardından, 12 fıkıh hocasıyla mülakatlar yapıldığı ve iş dünyasından elde edilen 18 temel güncel zekât sorununun fıkhi açıdan tartışıldığı ifade edildi.
Toplantının fıkhi müzakere boyutunda; yüksek enflasyon dönemlerinde stoktaki mamul malların zekât matrahı belirlenirken cari maliyetin mi yoksa nihai satış fiyatının mı esas alınacağı konusu detaylıca değerlendirildi. Ayrıca ham madde ve yarı mamul malların zekât durumu, işçilik payı yüksek olan altın ve gümüş gibi ürünlerdeki değerleme ölçütleri, henüz satışa hazır olmayan inşaat projelerinin durumu ve pasif durumda bulunan yüksek değerli gayrimenkullerin zekât matrahına dahil edilip edilmeyeceği gibi karmaşık sektörel meseleler masaya yatırıldı. Çalıştayda aynı zamanda, zekât ödemelerinde şirketlerin karşılaştığı stopaj vergisi kesintisi de gündeme getirilerek bu durumun oluşturduğu mükerrer vergi yükü sorununa dikkat çekildi.
Etkinliğin bir diğer ana odak noktasını ise projenin temel amaçlarından olan ve mükelleflerin karmaşık hesaplamalarını kolaylaştırmak amacıyla tasarlanan dijital zekât hesaplama modülü oluşturdu. Modülün, bireysel zekât hesaplamalarının yanı sıra şirket zekât tablolarını da ayrı ayrı hesaplayabilecek şekilde kurgulandığı aktarıldı. Geliştirilen sistemin, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Tek Düzen Hesap Planı ile uyumlu bir yapıda olduğu ve AAOIFI (İslami Finansal Kuruluşlar için Muhasebe ve Denetim Kurumu) standartlarından da yararlanılarak harmanlandığı belirtildi. Farklı yabancı para birimleri ve yaygın altın cinslerini anlık finansal piyasa verileri ile çekerek otomatik olarak hesaplayabilen altyapının özellikleri katılımcılara sunuldu.
Çalıştay, zekâtın modern ticari hayatta güvenilir, şeffaf ve pratik bir şekilde hesaplanabilmesi adına muhasebe ve fıkıh entegrasyonunu sağlamayı amaçlayan bu 1001 projesine yönelik sektörel ve akademik geri bildirimlerin alınmasıyla sona erdi.
